Năm 2026 đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế. Từ ngày 01/3/2026, nhiều đạo luật quan trọng được Quốc hội khóa XV thông qua chính thức có hiệu lực thi hành.
Việc tuyên truyền, phổ biến các đạo luật này có ý nghĩa thiết thực, giúp người dân và doanh nghiệp nắm vững các quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, thượng tôn pháp luật.
Dưới đây là 6 đạo luật tiêu biểu có hiệu lực từ ngày 01/3/2026:
1. Luật Trí tuệ nhân tạo 2025
Đây là đạo luật đầu tiên của Việt Nam điều chỉnh một cách toàn diện lĩnh vực trí tuệ nhân tạo - lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng và có tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống. Luật quy định rõ các nguyên tắc phát triển, ứng dụng và quản lý AI; phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro; đồng thời xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quá trình phát triển và sử dụng.
Bên cạnh đó, luật cũng quy định cụ thể các hành vi bị nghiêm cấm như sử dụng AI để xâm phạm an ninh quốc gia, phát tán thông tin sai sự thật, xâm phạm đời sống riêng tư hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội. Việc ban hành luật góp phần tạo hành lang pháp lý an toàn, minh bạch, thúc đẩy đổi mới sáng tạo đi đôi với bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
2. Luật đầu tư 2025
Luật được sửa đổi, bổ sung theo hướng cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Các thủ tục hành chính được đơn giản hóa, điều kiện kinh doanh không cần thiết được cắt giảm, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình gia nhập và hoạt động trên thị trường.
Luật cũng bổ sung nhiều cơ chế ưu đãi đầu tư đối với các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và kinh tế xanh; đồng thời tăng cường bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Những nội dung này góp phần thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo hướng bền vững.
3. Luật Quy hoạch 2025
Luật nhằm khắc phục những bất cập trong công tác quy hoạch, đặc biệt là tình trạng chồng chéo, thiếu liên kết giữa các cấp, các ngành. Theo đó, việc lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch phải bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch địa phương.
Luật cũng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý quy hoạch, đồng thời yêu cầu công khai, minh bạch thông tin để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận. Qua đó, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, hạn chế tình trạng “quy hoạch treo” và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
4. Luật Phục hồi và phá sản 2025
Luật được xây dựng theo hướng hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Điểm nổi bật là ưu tiên các biện pháp phục hồi doanh nghiệp gặp khó khăn thông qua tái cơ cấu, thương lượng với chủ nợ và điều chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh trước khi tiến hành thủ tục phá sản.
Bên cạnh đó, quy trình phá sản được cải tiến theo hướng rõ ràng, minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý và bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan. Điều này không chỉ tạo cơ hội phục hồi cho doanh nghiệp mà còn góp phần ổn định thị trường và giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế.
5. Luật Bảo vệ bí mật nhà nước 2025
Luật tiếp tục hoàn thiện các quy định về bảo vệ thông tin quan trọng của quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số. Nội dung luật xác định rõ phạm vi bí mật nhà nước, thẩm quyền và trình tự giải mật, cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, lưu trữ và bảo vệ thông tin.
Đồng thời, các hành vi vi phạm được quy định cụ thể kèm theo chế tài xử lý nghiêm minh. Việc thực hiện hiệu quả luật này góp phần tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ lợi ích quốc gia.
6. Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân 2025
Luật nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của các cơ quan dân cử. Nội dung luật quy định rõ hơn về thẩm quyền, trách nhiệm và quy trình giám sát; tăng cường hoạt động chất vấn, giải trình và theo dõi việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.
Qua đó, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm túc, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân.
Việc các đạo luật trên đi vào cuộc sống có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và thúc đẩy phát triển bền vững đất nước. Mỗi cá nhân, tổ chức cần chủ động tìm hiểu, nghiêm túc chấp hành và tích cực tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật, góp phần đưa các quy định pháp luật vào thực tiễn một cách hiệu quả./.
Người viết bài
Trương Thị Hiền - CC. VP.HĐND&UBND xã