Một khu chợ quê giàu dấu ấn lịch sử

Chợ Hón nằm ở đội 11, xã Hoằng Hải trước đây, nay thuộc thôn Trung Thượng, xã Hoằng Tiến, tỉnh Thanh Hóa, chỉ cách bãi biển Biển Hải Tiến khoảng hai ki-lô-mét. Từ vùng biển vào chợ chỉ mất chừng mười phút xe điện, một quãng đường ngắn nhưng đủ để cảm nhận rõ nhịp chuyển mình từ biển khơi mặn mòi sang không gian chợ quê đậm chất truyền thống.

Theo dòng lịch sử, vào cuối thế kỷ XIX, toàn tổng Ngọc Chuế có ba chợ lớn: chợ Hón ở phía Bắc, chợ Hà ở phía Nam và chợ Vực ở khu trung tâm. Trong đó, chợ Hón từng là nơi giao thương quan trọng của vùng miền ven biển, phục vụ nhu cầu trao đổi hàng hóa của cư dân trong phạm vi hẹp. Đầu thế kỷ XX, cùng với sự phát triển của phương thức sản xuất hàng hóa, chợ Hón ngày càng sầm uất hơn. Các thương nhân từ nhiều vùng, thậm chí từ huyện Hậu Lộc qua đò Cồn Đình, đã tìm đến buôn bán, mang theo nhiều mặt hàng tạp hóa, nông cụ và sản phẩm thủ công.

Chính từ nhịp giao thương ấy, chợ Hón không chỉ là nơi tiêu thụ nông sản mà còn góp phần nuôi dưỡng các nghề truyền thống như nghề rèn, nghề làm bánh – những nghề từng giúp người dân ổn định cuộc sống trong những mùa giáp hạt khó khăn.

Ngày 30 Tết – khi chợ quê khoác áo xuân

Nếu như ngày thường chợ Hón đã đông vui thì phiên chợ ngày 30 Tết Bính Ngọ lại càng náo nhiệt hơn gấp bội. Từ sáng sớm tinh mơ, từng tốp người dân đã đổ về chợ, tay xách giỏ, tay đẩy xe, ai cũng mang theo niềm háo hức chuẩn bị cho thời khắc đoàn viên.

Không khí chợ ngày cuối năm rộn ràng bởi tiếng cười nói, tiếng trả giá vui vẻ và cả tiếng mời chào thân thiện của các tiểu thương. Những sạp hàng trải dài với đủ loại sản vật: rau xanh tươi rói, trái cây chín mọng, bánh trái truyền thống, hoa tươi rực rỡ sắc xuân. Đặc biệt, khu vực hải sản luôn đông nghịt người mua – nơi những mẻ cá, tôm, mực vừa được ngư dân đánh bắt trong ngày còn nguyên vị mặn mòi của biển cả. Hải sản tươi ngon, giá cả bình dân đã trở thành nét riêng khiến nhiều người từ nơi khác cũng tìm về chợ Hón mỗi dịp cuối năm.

Người đi chợ không chỉ để mua sắm mà còn để gặp gỡ, hỏi han, chúc nhau một năm mới bình an. Ở đó, những câu chuyện đời thường đan xen trong mùi thơm của lá dong, của bánh kẹo, của phiên chợ xuân thân thuộc – tạo nên bức tranh sinh động về đời sống nông thôn ven biển.

Nét đẹp văn hóa của một chợ quê

Chợ Hón hôm nay dù vẫn là một khu chợ nhỏ nhưng chứa đựng giá trị văn hóa lớn lao. Đó là nơi kết nối cộng đồng, nơi gìn giữ phong vị quê hương giữa nhịp sống đổi thay. Mỗi gian hàng, mỗi gánh quà đều mang theo câu chuyện của người dân địa phương – chân chất, thật thà và hiếu khách.

Ngày 30 Tết, chợ không chỉ đông về người mà còn đầy ắp cảm xúc. Ai cũng muốn chọn cho gia đình những món ngon nhất, đẹp nhất để dâng cúng tổ tiên và chuẩn bị đón năm mới đủ đầy. Những nụ cười thân quen, cái bắt tay chúc Tết sớm hay ánh mắt hồ hởi của trẻ nhỏ theo mẹ đi chợ… tất cả tạo nên vẻ đẹp rất riêng mà chỉ những phiên chợ quê mới có.

Giữ hồn chợ quê trong dòng chảy hiện đại

Giữa sự phát triển nhanh chóng của các hình thức thương mại hiện đại, chợ Hón vẫn giữ cho mình nét bình dị vốn có. Không gian ấy không chỉ đáp ứng nhu cầu mua bán mà còn góp phần bảo tồn nếp sinh hoạt văn hóa truyền thống của người dân vùng biển Hoằng Tiến.

Ngày 30 Tết Bính Ngọ, chợ Hón hiện lên như một bức tranh xuân sống động – nơi quá khứ và hiện tại giao hòa, nơi nhịp sống làng quê vẫn vang lên rộn ràng trong từng bước chân người đi chợ. Và với nhiều người con xa quê, chỉ cần nghe nhắc đến chợ Hón những ngày giáp Tết là đã thấy lòng nao nao nhớ về mái nhà, về quê hương thân thuộc.

Bởi thế, chợ Hón không chỉ là một phiên chợ – đó là một phần hồn của làng quê, nơi mỗi mùa xuân về lại thắp lên những giá trị bền vững của tình người, của văn hóa và của một miền quê giàu bản sắc./.

MINH PHÚC- TRƯỞNG PHÒNG VĂN HÓA- XÃ HỘI